DO JULII RYLSKIEJ
Lwów, 10 XI 1933
Wielce Szanowna Pani!
Proszę mi wybaczyć, że tak długo nie pisałem, ale przyczyną tego jest to, że na początku sezonu byłem piekielnie zapracowany, do czego przyczyniły się jeszcze i niepowodzenia kasowe, skutek czego musieliśmy robić na łeb na szyję nową sztukę, a poza tym jeszcze miałem posiedzenia sejmowe, które zabierały mi drogi czas na błąkanie się w tak zwanych kuluarach. Skutek tego jest taki, iż mam straszliwe zaległości korespondencyjne, których prawdziwie wstydzić się muszę. Ale nec Hercules...
Pocieszającą stroną tego wszystkiego jest jednak to, że sprawa Chestertona znacznie posunęła się naprzód. Reżyser, p. Radulski, całkowicie już opracował egzemplarz, który przepisano na maszynie. Przypuszczalnie pójdzie Chesterton w pierwszej połowie grudnia i wiążę duże nadzieje z tym widowiskiem. Specjalną muzykę skomponuje do widowiska zapewne Palester, z pewnością znany Pani bardzo zdolny młody kompozytor. Po pewne środki techniczne napisaliśmy do Paryża, jednym słowem przygotowujemy się do wystawienia Chestertona jak do walnej batalii. Na razie jednak nie doszedłem jeszcze do porozumienia z agencją Rechtlebena co do zaliczki 20-to funtowej, ale w sprawie tej ma p. Wacław Borowy, jako lektor Kings College stale przebywający w Londynie, interweniować u Chestertona, mam nadzieję nie bez skutku. W ostateczności trzeba będzie jakoś tę sprawę załatwić. Gdy tylko coś się w tym względzie przesili, pozwolę sobie o tym napisać do Szanownej Pani.
Co do szczegółów w przekładzie, o których wspominała Pani w liście z października, to oczywiście nie byłyby one bez znaczenia, gdyby chodziło o druk, natomiast zupełnie śmiało można nad nimi przejść do porządku, gdy chodzi o wystawienie na scenie. Egzemplarz ulega przecież tak gruntownemu przerobieniu, że nie tylko słowa, ale całe sceny wyglądają inaczej niż to autorzy nieraz myśleli. Mówił mi np. przyszły tej sztuki reżyser. że chce wprowadzić scenę ucieczki Symea przed prof. Wormsern, której to sceny nie ma zupełnie w przeróbce, gdyż wprowadzenie jej musi być uzależnione od koncepcji reżysera. Zresztą jak Pani wie, w pewnych momentach przeróbka stoi niżej od powieściowego oryginału. Ale to są drobnostki, z którymi teatr sobie da radę.
W końcu pragnąłbym zapytać Panią, czy życzy sobie Pani jakąś zaliczkę za przekład, którą postarałbym się w najbliższym czasie przesłać do Krakowa. Jeśli dotychczas tego nie zrobiłem, to tylko dlatego, że, niestety, sprawa praw autorskich wciąż jeszcze jest w lesie.
Co się zaś tyczy ewentualnych nowych przekładów, to w najbliższym czasie postaram się w tej sprawie skomunikować się z Szan. Panią. Oczekując łaskawej odpowiedzi, pozostaję z głębokim poważaniem.

Wilam Horzyca