DO JAROSŁAWA IWASZKIEWICZA

Toruń, 4 lutego 1946
Kochany Jarosławie!
Przypuszczam, że zdołałeś już powrócić z Paryża albo też w najbliższych dniach powrócisz, wybieram się więc do Ciebie z listem zawiadamiającym, że niebawem przystępujemy do pracy nad Starą cegielnią, której próby rozpoczną się jutro, pojutrze. Zdaje mi się, że obsada będzie nie najgorsza. Jasia będzie prawdopodobnie grał Fijewski, którego zapewne znasz z Teatru Polskiego jako specjalistę do tego rodzaju ról. Wacka — Zdzisław Szymański — obaj przyszli do mnie obecnie z Teatru Schillera. Kobiece role nie reprezentują przy obsadzie takiej trudności. Co się zaś tyczy reszty ról męskich, to Antoniego — będzie grał Gajdecki. Co do innych to jeszcze omówimy tę sprawę, gdyż dotychczas ostatecznie nie zdecydowałem.
Myślę dużo o oprawie dekoracyjnej, gdyż sprawa nie jest bynajmniej łatwa. Zrobić „wolną okolicę” z trzema budynkami i świerkami, to oczywiście rzecz więcej niż prosta. Ale nadać tej treści pewną logikę artystyczną, to raczej dość skomplikowane. Za przewodnika w koncypowaniu dekoracyj chciałbym wziąć sobie Utrilla. Mam zresztą pewną „koncepcjon”, którą podzielę się z dekoratorem Twojej sztuki. Zdaje mi się, że jest nie najgorsza.
Przeczytałem sobie teraz Starą cegielnię dość dokładnie i doszedłem do przekonania, że wymaga ona pewnego retuszu. W szczególności obydwa zakończenia aktów powinny być wyrazistsze, z pointą. Jest to może już niewykonalne, ale, zdaniem moim, w pierwszym akcie powinna wystąpić Elwira. Maśliński zwrócił mi uwagę, że w noweli Twojej tak też jest, gdyż zapowiada ona swoje przybycie. Szkoda, żeś jej do I aktu nie wprowadził. A może dałoby się to jeszcze zrobić. Szczegółowo w tych sprawach napiszę Ci jeszcze za kilka dni.
Mam nadzieję, że do czasu, premiery, która będzie prapremierą, będziesz już w kraju i nie omieszkasz zajechać do Torunia, przypuszczam, razem z Hanią. Nie potrzebuję zapewniać Cię, że byśmy się strasznie cieszyli, gdyby tak się stało. Ty, który tak lubisz Toruń, przyjedziesz choćby już dlatego, nie mówiąc o chęci zobaczenia swojego dzieła na scenie.
Swego czasu wspomniałeś, że bardzo byś chętnie przełożył Wachlarz Goldoniego na polski. Czy przestało Cię to już interesować, czy też trwasz nadal przy tym zamiarze. Ja bardzo bym się sztuka ta interesował i o ile jeszcze w tym sezonie mógłbym to wystawić, to spróbowałbym to uczynić. Co o tym myślisz?
Oczekuję od Ciebie wiadomości we wszystkich sprawach poruszonych w tym liście. Napisz zaraz, jak tylko przyjedziesz z Paryża, a tymczasem ściskam Cię serdecznie i całuję, a dla Hani piękne ucałowania rączek.
W. Horzyca

PS. Swego czasu obiecałeś mi pożyczyć Księżniczkę Brambillę E.T.A. Hoffmanna. Gdybyś jechał do Torunia, weź ze sobą egzemplarz, albo osobny, o ile go posiadasz, albo też w tomie pism, o którym wiem, że masz w swej bibliotece.