Toruń, 16 marca 1946
Droga Pani Julio!
Proszę mi wybaczyć, że od tak dawna już nie odezwałem się, ale primo, byłem bardzo zajęty sprawami teatralnymi, secundo zaś, od kilku tygodni chorowałem na coś w rodzaju klasycznej pomorskiej grypy, która tym się różni od krakowskiej, że jak wlezie w kości, wyłazi dosłownie gardłem, gdyż od kilku tygodni chrypię i prawie mówić nie mogę. Leżałem tylko parę dni, bo grzechy (teatralne) dłużej leżeć nie pozwalają, ale dobrze to się na mnie nie odbiło, że tak prędko wstałem, gdyż zaledwie teraz dochodzę do jakiej takiej równowagi.
O tym, co się tutaj dzieje, a raczej, co się działo pod koniec stycznia, opowiedziała Pani z pewnością P. Grzybowska, która przyjechała tu na swą premierę i była świadkiem naszych wyczynów. Od tego czasu niewiele się zmieniło. Premiera pędzi premierę, po Promienistych graliśmy Męża i żonę Fredry oraz Nikt mnie nie zna, potem znów drugą prapremiera, mianowicie Iwaszkiewicza Stara cegielnia, na której zresztą autor nie był, gdyż przebywał jeszcze w Paryżu, a zjawił się dopiero na siódmym coś przedstawieniu. Teraz z kolei pracujemy nad Snem nocy letniej jak na nasze warunki wielką kobyłą teatralną wymagającą i dużego wysiłku, no i ekspensów.
Jeśli chodzi o nasze życie prywatne, to płynie ono dość szarą strugą, choć kłopotów i irytacji, i różnych rzeczy, które jego są, nie brak w tej szarzyźnie. Stasia przyjechała tu na dziesięć dni, ale jak widzi Pani, siedzi już trzeci miesiąc i nie bardzo chce się jej wyjeżdżać z Torunia, bo się tu nie najgorzej czuje, ale będzie niebawem musiała to uczynić i przypuszczalnie pod koniec miesiąca zjawi się w Krakowie. Oczywiście mieszkania jak nie miałem, tak nie mam, może dlatego, że nie umiem rozpychać się łokciami, jak to doradzał mi pewien tutejszy dygnitarz. Mam jednak wciąż nadzieję, że uda mi się w końcu mieszkanie uzyskać, które nie wiem, na jak długo będzie mi potrzebne, bo kto wie, czy na przyszły sezon tu zostanę. Tutejszy teatr wymaga bardzo dużej pracy, jak pisałem Pani, mieszkańców jest zaledwie 70 tysięcy, a ja muszę każda sztukę trzymać na afiszu przynajmniej 3 tygodnie, by móc jako tako przygotować następną sztukę, przy tym zespół mam stosunkowo niewielki, co mi szalenie utrudnia myślenie zarówno o nowych sztukach, jak i ich obsadzie. Ale jakoś z tym wszystkim daję sobie na razie radę, i choć mi to sporo nerwów kosztuje.
Ale przejdźmy do spraw literackich. W międzyczasie z pewnością przetłumaczyła Pani ze dwóch Anglików i zapoznała się z całą masą różnych innych sztuk. Bardzo byłbym Pani zobowiązany, gdyby Pani zechciała się ze mną podzielić zdobytymi wiadomościami, a przede wszystkim podać mi łaskawie, które ze sztuk wspomnianych w ostatnim liście przetłumaczyła Pani i czy mógłbym się z nimi zapoznać. Jak Pani wie, bardzo mnie interesował Priestley. Czy przełożyła Pani tę sztukę? Ciekaw także jestem, jak wyglądają owe Lata, które dzielą...? Czy również przekład jest już gotowy? Ja osobiście wciąż palę się do Zieleni się zboże i choć miałbym może już teraz Jonesa, a nawet Hvansa, wciąż brak mi Pani Moffat. Małyniczówna zajęta, bo gra obecnie w Elektrze. Widziałem się z nią przed kilkoma limami, gdyż mimo bólu w kościach musiałem wyjechać do Łodzi. Bardzo mnie też interesuje, czy ma Pani jakieś przekłady nowych Francuzów. Chciałbym bardzo wystawić jakiego współczesnego Francuza, ale po prostu nie mam sztuk. To, co mówił Jarosław o teatrze paryskim, nie jest bynajmniej pocieszające. Raczej można mówić o zaniku twórczości, czego dowodem jest choćby to, że gra się stosunkowo dużo, jak na Paryż niebywale dużo, autorów obcych, angielskich i hiszpańskich. Może któryś z tych Hiszpanów mógłby być interesujący. Ale jak tu dostać egzemplarz?
Poza tym miałbym do Pani jedną konkretną prośbę. Swego czasu dała mi Pani egzemplarz Naszego miasta, który został jednak w Krakowie u mojej siostry. Czy nie byłaby Pani tak łaskawą albo poprosić moją siostrę, by to zrobiła, albo też samej przesłać mi listem poleconym egzemplarz ten, gdyż cały nasz zespół pali się niesłychanie do grania tej sztuki i kto wie, czy wobec takiego ogólnego zapału nie dałoby się sztuki tej zrobić. Choć co powie Toruń na to, czy mnie nie wyświeci z miasta, to nie wiadomo. Proszę mi też napisać, co słychać w teatrach krakowskich. To. co mnie dochodzi, w szczególności wiadomości o tamtejszych stosunkach, nie napawa mnie ochotą do myślenia o Krakowie.
Byłbym bardzo wdzięczny, gdyby nie bacząc na to, iż tak długo nie pisałem i nie mając mi tego za złe, zechciała Pani łaskawie odpisać mi na moją epistołę, na co z góry się już cieszę.
Proszę przyjąć serdeczne pozdrowienia i ukłony oraz ucałowania rączek i pozdrowienia dla całego domu.

W. Horzyca