DO MICHAŁA RUSINKA
Toruń, 25 marca 1946
Kochany Michale!
Dziękuję Ci za pozdrowienia przywiezione mi przez Jarosława i przypuszczam, że otrzymałeś również list, który przez Jarosława Ci posłałem. Bardzo chciałbym się z Tobą zobaczyć, ale, niestety, w tej chwili nie mogę wyjechać do Warszawy, gdyż po uszy tonę w pracy w związku z wystawieniem Snu nocy letniej. Dla naszego skromnego teatru duży to wysiłek, musiałem zdobyć muzykalia, których Tanio odpisanie kosztowało kilkanaście tysięcy, szyjemy, rzecz oczywista, wszystkie kostiumy, co powinno by iść właściwie w dziesiątki tysięcy itd., itd., jednym słowem strasznie dużo roboty. Dlatego też i nie pisałem do Ciebie, choć niejednym chciałbym się z Tobą podzielić. Zacznijmy od spraw najbłahszych. Otrzymaliśmy tu rozporządzenie z Twoim podpisem, by w ciągu „Tygodnia Młodzieży” oddać przedstawienie po najniższych cenach. Zjawili się u mnie delegaci tej młodzieży, ale po krótkiej rozmowie pokazało się, że nie są w stanie zapłacić ani grosza za przedstawienie. Młodzież toruńska jest na ogół biorąc bardzo niezasobna, bo i miasto jest biedne. Mimo więc tej trudności oddałem im przedstawienie, ale, powołując się na pismo Twoje, wystosowałem-bumagę, którą przesyłam w załączeniu, prosząc o zwrot paru tysięcy za to przedstawienie. Rozważ więc w swoim delikatnym umyśle i jeśli uważasz, że można zgłosić się z takimi pretensjami, to uwzględnij je. Jeśli nie, to trudno. Ale wolałbym, żeby tak, bo «u dużo pieniędzy, szczególnie teraz, przy wydatkach na Sen nocy letniej, nie mam. Na dobitek subwencja jeszcze nie nadeszła. Po co wy ją tak marynujecie u siebie? Dziś 25, a pieniędzy jak nie ma, tak nie ma.
Co mówisz na temat przyszłego sezonu, o którym pisałem Ci w moim liście przez Jarosława? Dziś właśnie dostałem list z Krakowa, w którym donoszą mi, że Frycz na przyszły rok Teatru Słowackiego prowadzić nie będzie. Drobner wysuwa na jego następcę Osterwę. Natomiast pewni ludzie ze sfer uniwersyteckich wysuwają ponoć moją skromną osobę. Nie bardzo w 10 wierzę, żeby mnie tam chciano, a poza tym, podobno okropne panują tam stosunki. Kucharzy jest nie sześć, ale szesnastu, a może i więcej. Ogromna Miejska Komisja teatralna decyduje w najniemądrzejszy sposób o repertuarze, a dyrektor nic ma nic do gadania. Poza tym są inni jeszcze pomagierzy i stróże, którzy także dają się we znaki. W tych warunkach nigdy bym się nie [zgodził] na Kraków, gdyż pracować można tylko przy poczuciu pełnej odpowiedzialności, ale i pełnej swobody działania. Już wolałbym wtenczas zostać w naszym skromnym Toruniu, który wprawdzie wysysa ze mnie wszystkie siły, ale przynajmniej żadne naczalstwo nie kręci mi się po teatrze. Napisz mi parę słów, co Ty o tym wszystkim myślisz oczywiście privatissime.
Bój się Boga, wydajcie raz w końcu ten okólnik w sprawie oddawania sal na różne uroczystości i odświętne imprezy. Tydzień temu zabrano mi salę, i to w niedzielę, na akademię Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej, obiecano po długich pertraktacjach, że miasto zwróci mi pewną sumę za wzięcie sali, ale dotychczas ani słychu, ani dychu i obawiam się, że grosza nie zobaczę. Dla mnie niedziela jest podstawą moich dochodów. Zabranie niedzieli równa się odebraniu mi dwudziestu kilku tysięcy złotych. Przecież tego rodzaju postępowanie jest po prostu rujnowaniem teatru, a wiem, że nie ja jeden padam tego ofiarą. Wydajcie okólnik zakazujący pod osobistą odpowiedzialność dyrektora oddawanie sal bez zwrotu przypuszczalnych dochodów. Zrób to jak najprędzej, bo to naprawdę skandal, co się dzieje. Ministerstwo słuszne może mieć pretensje, że nie dociągamy z budżetem, kiedy coś podobnego może mieć miejsce. Z tego tytułu masz prawo ingerować i powinieneś.
Z pewnością mam wiele innych spraw, o których chciałbym Ci napisać, ale tak jestem zmęczony i tyle mnie jeszcze czeka dziś prac, że muszę kończyć moją epistołę. Weź sobie do serca to, co Ci napisałem i napisz mi, co sądzisz o przyszłym sezonie Tymczasem ściskam Cię serdecznie i pozdrawiam.

Wil