DO JULII RYLSKIEJ
Toruń, 31 VII 1946
Szanowna Pani Julo!
Po napisaniu listu do Paniu otrzymałem list od Woyciechowskiego w sprawie Hsiunga. W liście tym, lekko narzekając na aktywność Pani w informowaniu dyrektorów teatrów, przedstawił on mi trudności w związku z nabyciem prawa przekładu na tę sztukę: że trzeba będzie zapłacić wielką zaliczkę, że to w ogóle ciężka historia itd. Na to odpisałem mu w tym sensie: Sprawa przekładu Hsiunga nie jest wcale rzeczą nową. Sztuka ta została zakupiona w 1939 r. przez Teatr Narodowy, drogą przez agencję Haftmana i z ramienia Dyrekcji Teatru Narodowego sztukę tę na język polski przełożyłem. Tymczasem wybuchła wojna, do realizacji scenicznej nie doszło, ale przekład, zupełnie prawnie dokonany, zaginął, tj. spalił się w czasie powstania. Gdyby jednak się nie spalił, nie miałby nikt najmniejszego prawa kwestionować mi dziś, że dokonałem go niezgodnie z dobrymi obyczajami międzynarodowymi.
Aby więc ułatwić sytuację Pani, napisałem Woyciechowskiemu (AGTIF), że mój przekład spalił się tylko częściowo i że prosiłem Panią o uzupełnienie przekładu, a jeśli by to było z jakichś względów niemożliwe, myślę o artystycznych, zrobienie przekładu całego. Myślę, że w tej chwili o wiele wygodniej będzie, jeśli staniemy oboje na stanowisku, że Pani uzupełnia mój dawny przekład, ponieważ ja nie mam na to czasu. Napisałem nawet Woyciechowskiemu, że gotów jestem przekład podpisać razem z Panią, co oczywiście nie znaczy, bym miał się z Panią dzielić honorarium. Zresztą są to szczegóły. Najważniejsze jest to, że musi Pani stanąć uparcie na stanowisku, iż Pani uzupełnia właściwie mój przekład, którego pozostało co prawda niewiele (może być tylko 1 scena) i że wobec tego nie potrzeba nowej licencji angielskiej, gdyż obowiązuje stara sprzed wojny. Teraz nie mogą mi przecież powiedzieć: zniszcz Pan swój przekład zrobiony zupełnie prawnie. Iluż to ludzi tłumaczyło sztuki, nawet bez śladu takich uprawnień, w czasie okupacji.
Chodzi o to, aby nie było pomiędzy nami żadnych rozbieżności. Jeśli ja twierdzę, że Pani uzupełnia tylko mój przekład, to proszę się również bezapelacyjnie tego trzymać. Czy ja dam moje nazwisko na afisz, czy nie, to rzecz między nami. Tylko proszę już nie odstąpić od tego, bo inaczej ja bym się tylko skompromitował, a Pani Hsiunga do przekładu nigdy nie dostałaby. Chodzi przecież o to, że inna rzecz dać komu teraz na nowo do przetłumaczenia, a inna uzupełnić stary przekład, dokonany prawnie. Więc w tej sprawie porozumieliśmy się, prawda?
Oczekując od Pani wiadomości przesyłam serdeczne pozdrowienia oraz ucałowania rączek.
W. Horzyca

PS. Może Pani teraz napisać do Woyciechowskiego, że ja zaproponowałem Pani albo uzupełnienie przekładu mojego, albo też zrobienie całego przekładu. Pani oczywiście wolałaby zrobić cały przekład, ze zrozumiałych względów, gdyż z mojego przekładu zachowały się tylko dwa fragmenty, nie przenoszące aktu. Wobec tego jednak, że powstaje sprawa licencji, Pani rezygnuje z wykonania całego przekładu i gotowa jest przekład tylko uzupełnić. Materialnie jest to oczywiście bez znaczenia, a moralnie także, gdyż ja przecież żadnych pretensji nigdy nie podniosę. Możemy więc spokojnie stanąć na tym stanowisku.