DO ROMANA ROTA

Toruń, dnia 17 marca 1947

Kochany Panie Romanie!
Żona moja opowie Państwu wszystko ze szczegółami, jak się tu nam pędzi żywot i co się z nami dzieje. Ja, mówiąc krótko, przeszedłem bardzo ciężką grypę z dwukrotnym jej zaziębieniem i do dziś dnia jeszcze się z niej całkowicie nie wydobyłem. Dziś na przykład czuję się wręcz fatalnie, a tu ustać w pracy nie można i wszystko muszę robić sam, bo kto za mnie co zrobi, prowadziłem ostatnio dwie sztuki, prowadzę ostatnio trzecią pod rząd, mianowicie Wesele, a czwartą będę niewątpliwie prowadził, bo muszę sam robić Romea i Julię. Przy moim fatalnym samopoczuciu i przy różnych troskach, które mnie poza tym gnębią i dręczą, niemały to ciężar jak na moje siły.
Właśnie o te moje siły chodzi. Czuję, że w obecnych warunkach nie będę mógł w następnym sezonie pozostać w Toruniu. Wypędza mnie stąd przede wszystkim mój budżet, a właściwie Ministerstwo, które zobowiązało się do pewnej kwoty subwencyjnej, ale mi jej nie daje. Stąd moje ciągłe kulenie, które mi już obrzydło. Równocześnie dochodzą mnie słuchy, że w przyszłym sezonie wysuwają mnie na dyrektora w różnych miastach. Najbardziej tentująca propozycja, względnie możliwość z istniejących, byłaby oczywiście krakowska. Jak niesie wieść, Osterwa w tej chwili dogorywa na raka, a jeśliby nawet wyzdrowiał, to jest on w takim stanie, że absolutnie teatru, a właściwie trzech teatrów, prowadzić by nie mógł. To sprawia, że w Krakowie głośno mówią o jego następcy. A moja mizerna osoba wysuwana jest wśród nielicznych zresztą kandydatów. Jestem, jak się to mówi, kandydatem sfer aktorskich i literackich, bo i jedni, i drudzy spodziewają się po mnie odrodzenia teatru krakowskiego. Jedynym właściwie kontrkandydatem jest dyr. Dąbrowski z Katowic, posiadający duże poparcie polityczne, gdyż jest zdaje się członkiem PPR i u rządu jest dobrze zapisany. Dotychczas nie kiwnąłem palcem w tej sprawie, mimo że dochodzą mnie słuchy, jakobym „walczył” już z Dąbrowskim. A ja wcale nie walczę i, jak powiadam, palcem jeszcze nie kiwnąłem. Ale wobec tego, że stosunki w Toruniu układają się jak najfatalniej, muszę pomyśleć o tym, co będę robił w przyszłości. I nie mogę lekceważyć możliwości krakowskich.
Jeśli o Kraków chodzi, to figurą miarodajną tam jest Drobner, gdyż są to teatry miejskie. Przypuszczam, że Drobnerowi nie bardzo będzie odpowiadać kandydatura Dąbrowskiego, chociaż jest on popierany mocno przez PPR i przez główny dziennik krakowski, a raczej jego redaktora, Balickiego. Chciałbym więc zapytać Pana, Drogi Panie Romanie, czy posiada Pan jakąś możność ewentualnego skomunikowania się z Drobnerem w tej sprawie, jeśli nawet nie osobiście, to może przez kogoś, czyje zdanie Drobner nie lekceważy sobie. Nie wiem, kto jest obecnie szefem PPS, ale jeśliby był nim b. Premier, to czy można by przez niego w jakiś sposób podziałać. Chodziłoby po prostu o to, żeby napisał list do Drobnera, względnie do odpowiedniej osobistości w Krakowie. Chciałem Pana również zapytać, w jakich jest Pan obecnie stosunkach z obecnym Premierem [Józef Cyrankiewicz], którego, o ile wiem, zna Pan. Pytam dlatego, że obecny premier jest krakowianinem, i że sprawa taka może go nawet obchodzić. Proszę mi przez moją Małżonkę odpowiedzieć w tych sprawach kilkoma słowami. Może będę 25 w Warszawie, ale tylko na jeden dzień. Wtenczas mógłbym się z Panem jeszcze zobaczyć osobiście.
Moja Małżonka opowie Panu jeszcze o innych strapieniach, i jeśliby Pan mógł jej coś doradzić, byłbym Kochanemu Panu bardzo zobowiązany.
Na razie tyle. Oczekując wiadomości od Pana, przesyłam piękne pozdrowienia i ukłony, a dla Małżonki i Matki ucałowanie rączek.
W. Horzyca