DO STANISŁAWA HEBANOWSKIEGO
Toruń, dnia 16 maja 1947
Wielce Szanowny Panie!
Sprawa ewentualnego objęcia przeze mnie teatru poznańskiego nabrała dość dziwnych, a dla mnie trochę nieprzyjemnych aspektów. Oczywiście nic sobie z tego nie robię i odpowiednie wyjaśnienia złożyłem, ale czy przekonałem, to inna sprawa.
Kiedy pojechałem do Warszawy i zobaczyłem się z dyr. Rusinkiem, wyczułem, że podejrzewają mnie, jakoby to z mojej inicjatywy rozpoczął się kryzys na stanowisku dyrektora teatru. poznańskiego. Wyjaśniłem dyr. Rusinkowi, ze tak bynajmniej nie jest, że w tej sprawie niczego nie inicjowałem i że czynniki rządowe i społeczne samego Poznania były tu spiritus movens. Dyr. Rusinek wyjaśnił mi, że Wiceminister Kruczkowski jest zasadniczo przeciwny zmianom na stanowisku dyrektora teatru poznańskiego i że istnieją względy, które skłaniają raczej do pozostawienia Stomy na miejscu. Wyczułem z tej rozmowy, że nawet gdyby dyr. Stoma ustąpił, nie jest takie pewne, czy mnie by teatr ten powierzono. Powiedziałem wprawdzie dyr. Rusinkowi, że Panowie, czy też Pan sam, rozmawialiście z Wiceministrem Kruczkowskim i że był on jakoby innego zapatrywania. Z tego jednak, co usłyszałem od dyr. Rusinka, mogę wnioskować, iż jest inaczej, a moje powiedzenie, że Wiceminister skłania się do zmian, w czym opierałem się tylko na twierdzeniu Panów, przyjął on z dużym zdziwieniem. Rozmowa moja z dyr. Rusinkiem trwała długo, mówiliśmy zresztą nie tylko o Poznaniu, ale także i o Krakowie, gdzie mnie podobno „chcą”, a także i o Toruniu, gdzie gotów byłbym zostać z przedstawionych swego czasu Panom motywów, o ile otrzymałbym zapewnienie, że finansowo nie będę tak kulał, jak w obecnym sezonie.
Tak po krótkości przedstawia się sprawa mej rozmowy z dyr. Rusinkiem. Proszę tylko Szan. Pana uważać list ten mój za dyskretny i nie powoływać się na to, co tu piszę. Rzecz to zupełnie zrozumiała ze względu na mój osobisty stosunek do dyr. Rusinka. Muszę jednak dodać, że doszły mnie wieści, jakoby Minister Dybowski był raczej za tym, abym objął teatr poznański. Nie wiem, ile w tym prawdy, a myślę, że raczej Panowie z rozmów z Ministrem, który był niedawno temu w Poznaniu, mogli wywnioskować, jakie jest jego stanowisko. Podobno w dniu dzisiejszym Wiceminister Kruczkowski i dyr. Rusinek goszczą w Poznaniu i tam też niewątpliwie zadecyduje się, jeśli nie formalnie, to faktycznie, czy teatr poznański zmieni kierownika czy nie. Jak powiedziałem w Poznaniu, napisałem do dyr. Stomy list bardzo uprzejmy, zaraz po moim powrocie, że o ile on odszedłby na inne stanowisko, a Ministerstwo powierzyłoby mi teatr poznański, to gotów byłbym go objąć. Na ten, zdaniem moim, bardzo lojalny list, wysłany za poleceniem, nie otrzymałem żadnej odpowiedzi, co można by uważać za gruboskórność. Ale Bóg z nim!
Wysłałem Panom zaproszenia na tutejszą premierę Romea i Julii, obawiam się jednak, że przyszły zbyt późno, gdyż wysłane zostały w przeddzień premiery. Bardzo bym się cieszył, gdybyście Panowie znaleźli trochę czasu, i wsiadłszy w auto, w parę godzin przyjechali do Torunia na zobaczenie Romea i Julii. Muszę tylko zaznaczyć, że w niedzielę będę w Łodzi, a w poniedziałek rano w Bydgoszczy i dopiero wieczorem w poniedziałek wrócę do Torunia. Gdybyście Panowie przyjechali, może tym niżem i prof. Kubacki i p. Kępiński, moglibyśmy się nagadać do syta.
Przesyłam serdeczne pozdrowienia i ukłony.
W. Horzyca