DO KONSTANTEGO PUZYNY
Toruń, dnia 30 lipca 1947
Kochany Panie Ket!
Jak właściwie wygląda piąty przypadek od „Ket”? Tego właściwie nie wiem, może mnie Pan w następnym liście poinformuje.
Serdecznie Panu dziękuję za tak prędko przysłany artykuł, który dziś wysyłam do Iwaszkiewicza do Warszawy razem z czterema fotografiami. Wbrew Pańskim zastrzeżeniom, artykuł jest napisany bardzo dobrze i dobrą polszczyzną, która w dzisiejszych czasach należy do rzadkości. Wszystko, co miało być powiedziane, zostało w nim sformułowane jasno i, że tak powiem, inteligentnie. Przypuszczam, że Iwaszkiewicz bardzo się będzie cieszył, że będzie mógł artykuł Pański wydrukować. Podałem Jarosławowi Pański adres i przypuszczam, że się już z Panem skombinuje wprost, tym bardziej że w liście do niego napisałem mu, iż zamierza Pan napisać o jego Gospodarstwie. Bardzo też Pana namawiam do tego, aby Pan to zrobił w formie takiego studium na pół teatralnego, na pół literackiego. Jeśli Panu potrzebny byłby egzemplarz, przyślę go Panu natychmiast. Jako ilustrację do artykułu dam parę fotografii, które z pewnością Jarosław bardzo chętnie umieści. Oczywiście rozumie Pan, kochany Panie Ket, że pisząc do organu Iwaszkiewicza, nie może się Pan po Iwaszkiewiczu przejechać, a jeśli chce Pan wypowiedzieć swoje zastrzeżenie, to musi Pan to ująć w odpowiednią formę dość enigmatyczną, by wtajemniczeni zrozumieli, o co chodzi, a szeroka masa czytelników uważała, że to same komplimenty. Daruje Pan, że Panu sufluję taką receptę, ale przekona się Pan w życiu, że ta recepta jest doskonała, bo pozwala powiedzieć prawdę temu, komu powiedzieć, należy, a nie czyni nikomu szkody, tak zwane bowiem wywalanie prawdy przed szerokim forum, niejednokrotnie jest bardziej szkodliwe od zwyczajnego kłamstwa. Nie jest to makiawelizm z mojej strony, to, co piszę o mej „recepcie”, ale po prostu właściwa ocena tego, czym powinno być słowo. Bo słowo to bardzo niebezpieczna rzecz i trzeba umieć nim nie tylko władać, ale i szermować. Wiedzieć, kiedy uderzyć i kiedy cofnąć szpadę. Laertesi pisarscy siekący szpadą i rękami na prawo i lewo, jak powiada boski Szekspir, nie są dla mnie zjawiskiem zbyt miłym.
Jak się Państwu dojechało wtenczas do Gdyni? I kiedy Państwo wrócicie do Torunia, a przynajmniej przyjedziecie? Mam zamiar rozpocząć sezon sztuką Calderona Życie snem, moim zdaniem dziełem na poziomie Hamleta i będącym południowym odpowiednikiem Hamleta? Może na to Życie snem przyjedzie Pan z Gdyni.
Kończę list i zasyłam piękne pozdrowienia, a dla P. Tity [Zielińskiej-Puzyniny] ucałowanie rączek.
W. Horzyca