DO ADAMA GRZYMAŁY-SIEDLECKIEGO
Szczawnica, 26 VIII 47

Wielce Szanowny Panie Dyrektorze!
Przed wyjazdem do Szczawnicy chciałem się z Panem Dyrektorem porozumieć w sprawach repertuarowych, ale okazało się, że wyjechał Pan do Ciechocinka. Musiałem więc wybrać się do Szczawnicy nie widząc się z Panem. Przybywszy tu, poczułem się bardzo nieszczególnie. Czy to wzniesienie nad poziom morza, czy moje przemęczenie, czy może wszystko razem sprawiło, że znalazłem się w takim stanie, że poważnie się tym zaniepokoiłem. Dziś czuję się już trochę lepiej i zaraz zabrałem się do listu.
Myślałem wiele o tym, czym zacząć na tej małej scence, którą na razie rozporządzamy w Bydgoszczy, i na której będziemy tkwili do grudnia, gdyż przebudowa idzie na razie dość żółwim krokiem (zmieni się to zapewne, gdy wróci Prezydent). Musi to być utwór reprezentacyjny, a mieszczący się na tej scence, do którego mamy obsadę. Pierwsze nasunęły mi się Rozdroża miłości. Jedna dekoracja, obsada byłaby, ale kto wie, czy właśnie ta sztuka nadaje się na pierwszą, a to ze względów, których Pan Dyrektor łatwo domyślić się może. Potem myślałem o Mężu i żonie, ale tu znów brak nam obsady choćby takiej, jaką miałem w Toruniu. W ogóle brak nam w Bydgoszczy dobrych amantów i stanowi to bardzo poważny brak tego zespołu. Mąż i żona nie wypadł więc dobrze, i dlatego rozstałem się z tą myślą. Wówczas wziąłem pod projekt, którym już swego czasu podzieliłem się z Panem, a mianowicie, wystawienie Szelmostw Skapena. Choć sztuka obca, należy jednak do tych, którymi polski teatr może otworzyć sezon. Jedna dekoracja, i to dekoracja mająca charakter widowiskowy, a więc coś, co rzadko może zagościć na naszej małej scence. Przy tym bardziej nowoczesne jej ujęcie pozwoli od razu zademonstrować linię naszych poczynań. Na Skapena samego Kondrat świetnie się nadaje. Grał już nawet Skapena. Pokazalibyśmy więc tego aktora od jego może najlepszej strony. Reszta obsady znalazłaby się dość łatwo. Doszedłem więc do przekonania, że najlepiej będzie zacząć Skapenem (w Toruniu mój pierwszy sezon zacząłem również Molierem, Szkołą żon). By nie tracić czasu, kazałem na wszelki wypadek przepisać sztukę, a Muskatowi wczytać się w nią. Myślę, że właśnie Muskat mógłby to zrobić lepiej niż jaką inną sztukę. Omawiałem z nim nawet możliwości inscenizacyjne i mam wrażenie, że podoła temu.
Pragnąłbym dowiedzieć się, jakie jest zdanie Pana Dyrektora. Przypominam sobie, że przeciwko Skapenowi nie miał Pan żadnych zasadniczych sprzeciwów, chodzi tylko o to, że tym zdaje się trzeba będzie nam zacząć. Ale, jak pisałem, i w Toruniu zacząłem Molierem i nikt mi tego za złe nie poczytał, to ta[k] samo jak wówczas, gdybym zaczął Sofoklesem albo Szekspirem. A rozmiary naszej sceny zmuszają nas do bardzo troskliwego i dobrze odważonego wyboru.
Wracając do spraw bieżących, mam masę kłopotów i trosk, które docierają do mnie i tu, w Szczawnicy. Dostaję po kilka depesz dziennie i to nazywa się spoczynek! Nawet tych biednych moich 12 dni nie mogę przebyć spokojnie.
Tu było sporo osób z teatru, a więc Dulębianka z Wołoszynowskim, Zelwerowicz, Frycz, Jaroszewska, prof. Balicki (senior) i dużo dość młodzieży teatralnej. Pogoda taka sobie, trochę zimy, trochę lata. Mieszkam w willi „Szalay”, gdzie stałym pensjonariuszem jest Jan Wiktor, który za moim pośrednictwem przesyła Panu piękne ukłony. 29 w nocy lub 30 rano chcę być już w Toruniu i zaraz przyjadę do Bydgoszczy, gdzie, przypuszczam, spotkam Pana. Kończąc epistołę, przesyłam wyrazy głębokiego poważania.
W. Horzyca