DO STANISŁAWY HORZYCOWEJ
Iwonicz, 5 VIII I9M
Najmilszy mój Koczureczku!
Właściwie nie wiem, gdzie pisać do Ciebie, czy do Poznania czy już do Sopot, od tygodnia nie mam bowiem od Ciebie żadnych wiadomości — i mieć nie mogłem — gdy Ty dostałaś zapewne mój list z informacjami, wysłany z Warszawy, tak jak zapewne 1500 zł, a także karteczkę wysłaną już stąd. W każdym razie piszę do Sopot, na adres p. Szpyrkówny, bo przecież chyba do 8 będziesz już nad morzem. Teraz parę słów o sobie.
Wyjechałem z Warszawy wśród niebywałego tłumu ludzi oblegających pociąg lubelski, ale że miałem sleeping, więc się tego nie przestraszyłem. Swoją drogą, warszawski Dworzec Wschodni to ohyda. I to w stolicy! Jechałem w tym samym wagonie z Mierzejewskim, tym muzykiem i dyrygentem z Opery warszawskiej, a zarazem mężem Romanówny, oraz z Górzyńskim. Górzyński ma podobno odejść z Opery warszawskiej i pójść na dyrektora Filharmonii do Krakowa. Zresztą hipochondryk to niebywały, a Marysia Miedzińska to prawdziwa męczennica.
Rano, gdy się zbudziłem, już ujrzałem „galicyjskie” łany i stacje. Jechaliśmy przez Przeworsk, Rzeszów, Jasło do Krosna, gdzie wysiedliśmy z 2-godzinnym opóźnieniem. Nasz autobus odszedł już do Iwonicza, czekaliśmy więc w upale na następny i około 1 byliśmy w Iwoniczu. Tu przydzielono mnie do Excelsioru. Zamieszkałem tu na 4 piętrze, bo tylko w ten sposób mogłem otrzymać pokój tylko dla siebie, a to ważniejsze niż co innego. Zresztą winda chodzi na 3 piętro, ale, niestety, tylko przed południem i „do podwieczork”, który jest równie podły, jak wszystko inne jedzenie w tym anstalcie. Ale ja się nie skarżę, schudnę.
Sam Iwonicz, to takie sobie galicyjskie Żurawno. Domki, li mleczki, parę kamieniczek, dużo ogrodów i sadów. Sama część uzdrowiskowa też taka miniaturowa. Chodzi się po tym i jakby przed stu laty. Tylko lampy elektryczne przypominają, że to wiek XX. Sam Excelsior, b. nowocześnie urządzony, jest już za Iwoniczem-osadą, na górze niewysokiej, otoczony ze wszech stron pięknymi lasami. Z mego okna mam widok na zalesiony stok góry i jakiś szczycik wyglądający spoza tego stoku. Powietrze tu świetne, tylko czasem jakieś paskudne wapory zalatują. Z czego to — nie wiem.
Z society, którą tu zastałem, to przede wszystkim Adwentowiczowie, którzy mieszkali w Excelsiorze również. Mówię mieszkali, ponieważ dziś już wyjechali. P. Karol dostał stanu przedgorączkowego i wrócili do Warszawy, a on pojedzie pewnie do Świdra. W Excelsiorze są również Miedzińscy. Natomiast w Sanato mieszka Romanówna z mężem (ordynuje tam dr Aleksiewicz ze Lwowa, ten, co mieszkał na Senatorskiej, w parterze), a w Domu Zdrojowym usadowiła się Ćwiklińska ze swoją przyjaciółką-adiutantką i jej mężem (nigdy nie pamiętam, jak się nazywa). Wczoraj przyjechali tu Braccy, autem z Chmurkowskim. Dość więc spora ilość teatralnej branży. Poza tym spotkałem tu Wyszatycką, która ponoć mieszka stale na wybrzeżu i zajmuje się malowaniem ręcznym materiałów, co jest przynosi dobre dochody. W samym Excelsiorze towarzystwu składa się głównie z robotników i to bardzo często ciężko chorych, gdyż chodzą o kulach i laskach, a nawet wożą ich. Na ogół jednak stosunki są bardzo przyzwoite, przywoitsze im pewno niż gdyby tu była sama tzw. inteligencja.
Byłem u doktora naczelnego, który zdaje się z przesłanych papierów niewiele się o mnie dowiedział. Zbadał mi [!] i zapisał mi 2 rodzaje kąpieli: 1) solankowo-jodowo-bromowe, 2) czterokomorowe X. Pokazało się, że te drugie, to kąpiele elektryczne. Wkłada się ręce i nogi do wody, przez którą przechodzi prąd. Skutek taki, jak tego moczenia nóg w wodzie z mąką gorczyczną, bo tylko się skóra zaróżowi; ale to dobrze mi robi. Prócz tego piję „wodę Karola”, podobno fenomenalna woda na wszelkiego rodzaju sklerozy i zwapnienia.
Ma Iwonicz i swoje ujemne strony. Np. niczego dostać nic można. Chciałem sobie kupić szklankę do picia wody i nic mogę dostać, bo Iwonicz ma obecnie zaledwie trzy sklepy i tu bardzo licho zaopatrzone. Władca Iwonicza, jak go nazywamy, „udzielny kniaź na Iwoniczu”, p. Grodnicki, nie bardzo się pod tym względem spisał. Nigdzie też żadnych owoców. Czasem tylko przyłapie się gdzieś jakąś babę sprzedającą nędzne śliweczki albo coś podobnego.
Do Jasła stąd bardzo niedaleko. Może cztery stacje od Krosna. Jasło wciąż jeszcze gruntownie wypalone, choć widać, że się odbudowuje. Kałuszyc z okien pociągu dojrzeć nie zdołałem. Muszę jednak wyznać, że okolice Krynicy są wiele piękniejsze, choć sam Excelsior jest prześlicznie położony.
Dotychczas pisałem o sobie, bo wiem, że Cię to interesuje, gdzie i jak bywam. O Tobie, Kocie Drogi, nic dotychczas nic wiem: czy pojechałaś, gdzie pojechałaś itd. Przypuszczam, że pieniądze dostałaś ode mnie w czas, bo 1 wysłałem. Napisz mi zaraz o sobie, gdzie jesteś i jak się urządziłaś, bo przecież nic o Tobie w tej chwili nie wiem.
Na tym kończę moją przydługą nieco epistołę i bardzo słodko mego Koczureczka całuję, prosząc o depeszę, gdzie jesteś i adres.
Wil
PS. Posyłam widok naszego zakładu. Kropka nad oknem na najwyższym piętrze oznacza moje okno.