DO STANISŁAWA WITOLDA BALICKIEGO
Kraków, 4 VII 1956

Wielce Szanowny Panie Dyrektorze!
Dziś rano zakomunikowano mi z teatru, że przyszła depesza od Pana wzywająca mnie na dziś do Stalinogrodu. Ponieważ najbliższy pociąg odchodzi do Stalinogrodu po 12, nie mogę więc rano wyjechać tam. Mógłbym to dopiero uczynić o 12.
Uważam zresztą, że ten mój wyjazd byłby nieaktualny, w czym upewniła mnie wczorajsza rozmowa z delegacją w osobach pp. Żyteckiego, Nowaka i p. Forbertowej (z Wydziału Kultury w Stalinogrodzie). Od nich dowiedziałem się, że sprawa rozdziału teatru na Stalinogród i Chorzów jest nieaktualna, czyli że teatr stalinogrodzki musiałby nadal wykonywać 550 przedstawień z 250 objazdami. Dalekie to temu, co słyszałem pierwotnie. Jest to po prostu fabryka przedstawień, a nie teatr „akademicki”, którego miraż zabłysnął mi po rozmowie w Warszawie. Powód, dla którego nie można dokonać tego słusznego podziału na 2 teatry, także dał mi wiele do myślenia. Ale nie moja to rzecz.
Z tego co wiem o zespole, jest to zespół bardzo słaby. W ciągu kilku lat ostatnich odbywała się tylko emigracja sił aktorskich, bez jakiegokolwiek godnego uwagi przybytku. Zespół reżyserski również nieznaczny. Słowem, teatr w stanie rozkładu, na który można zaradzić tylko bardzo ciężką pracą, po 15 godzin dziennie. Czy mnie stać na to? Odpowiem, że ani moje zdrowie, ani mój wiek, nie mówiąc o innych rzeczach, na to mi nie pozwala.
A właśnie przybysze ze Stalinogrodu tak sobie wyobrażali: że po prostu przeniosę się tam, „teoretycznie” mieszkając w Krakowie. Nie mogli mi zresztą niczego innego zaproponować, bo auto teatralne to stary gruchot, dobry do objazdu po mieście i do niczego więcej. Czyli, dostawszy po 2 latach mieszkanie w Krakowie, mam je właściwie porzucić, dla kogo i czego? Dla Stalinogrodu? I znów prowadzić żywot nomady? Rozumie Pan, Panie Dyrektorze, że w moich warunkach to mi się wcale uśmiechać nie może. Gdybym był młodszy, to może? Ale że nie jestem „młodszy”, więc są to warunki dla mnie nie do przyjęcia.
Pierwotnie miałem jeszcze pojechać do Stalinogrodu, by obejrzeć spektakle i zespół. Ale to obejrzenie nie zmieni tego stanu rzeczy, jaki tu w krótkości przedstawiłem. Więc też zapewne nie pojadę. Bo i po co? Ani planu prac, ani zespołu tam nie zmienię. Nie zdziwi więc Pana, Panie Dyrektorze, moja decyzja, by zrezygnować z myśli o teatrze stalinogrodzkim.
Zechce Szanowny Pan Dyrektor przyjąć wyrazy najgłębszego poważania.
W. Horzyca