DO JANA BRZĘKOWSKIEGO
Warszawa, dnia 8 I 1958 r.
Drogi i Kochany Panie Janku!
Przypuszczam, że otrzymał Pan moją kartkę z szopką krakowską i życzeniami noworocznymi, którą wysłałem, już nic przypominam sobie, czy do Amelie, czy do Paryża. Mam jednak nadzieję, że doszła Pana, a tu chciałbym powtórzyć i jeszcze wyrazić moje najserdeczniejsze dzięki za wspaniałego Watermana (piszę nim właśnie) oraz za książkę. Roman [Kołoniecki] naopowiadał mi się tu o Panu, wszystko co wiedział, z czego nabrałem trochę wyobrażenia, jak Panu się wiedzie. Stanowisko w Amelie-les-Bains może być nawet uciążliwe, ale primo, daje tzw. chopy, czyli flotę, a secundo, pobyt półroczny w Pirenejach, choćby skwaszony zajęciami, też coś wart. Musi być to śliczna okolica (z daleka widziałem te części Pirenejów, jadąc do Hiszpanii), a dla mnie specjalnie interesująca, bo przecież w pobliżu są jedne z najwspanialszych grot z malowidłami prehistorycznymi: Trois Frères, Mas d’Azil, Niaux. Przypuszczam, że „tubylców” mało to interesuje i wątpię nawet, czy i Panu chciało się te groty odwiedzić i czy ma Pan na to czas. Ale mnie, w oddali, bardzo się to wydaje interesujące. Bo też i takie jest.
Jeśli o mnie chodzi, to jestem na wielkim „zakręcie”, jeśli nie życiowym, to teatralnym. Robię teraz Wyzwolenie, co zabiera mi mnóstwo czasu i energii, a poza tym mam w teatrze „zmianę warty” tzn. odchodzi mój dotychczasowy wicedyrektor administracyjny i przychodzi nowy, co przy dość dużej aparaturze teatru, bądź co bądź około 200 osób, i skomplikowanych formach naszej nowej buchalterii jest rzeczą wcale ważną i wymagającą myślenia i rozwagi. Około 15 II dam Wyzwolenie. Widziałem w Krakowie wystawę Wyspiańskiego. Doskonale zrobiona i świetnie pokazuje Wyspiańskiego od wszystkich stron. Monografia prof. Backvis, którą ongiś był Pan tak łaskaw mi przysłać, bardzo się urządzającym tę wystawę przydała, bo jej im pożyczyłem. Wystawa pokazuje, jak niezwykły był to twórca, ale my jesteśmy za słabi politycznie, by dla Zachodu mieć wielkich poetów. Co innego Rosja. Za Puszkinem stoi imperium, a taka mandorla dodaje uroków również i poetyckich.
Chciałbym w tym roku pojechać do Włoch, ale zdaje się nie będzie na to czasu. Planuję też wyjazd do Moskwy i Pekinu, bo Moskwy nie znam, a teatr chiński niezmiernie mnie interesuje. Przy tym zobaczyć ten kraj, to też warte grzechu. Uważam, że jest to naprawdę i to pierwszy kraj przyszłości, a mniemanie to gruntuję nie na ich „surowcach” i liczbie, ale na wartości ich jako ludzi. Nie wiem jednak, czy z tych marzeń coś mi się spełni.
Czy nie zamierza Pan przyjechać do nas? Gdy będę w Krakowie, nie omieszkam porozumieć się z Voglerem. Jeśli im nie odpowiada wydanie Pańskiego tomu, to można pogadać z Piwem (PIW) albo Czytelnikiem w Warszawie. Ale niech się zadeklarują.
Kończę moją epistołę, bo już późna noc, i zasyłam serdeczne pozdrowienia i ukłony dla Kochanego Pana i Pańskiej Małżonki.
W. Horzyca