Juliusz Osterwa
Na krakowskim cmentarzu złożono na wieczny spoczynek Juliusza Osterwę. Wśród nielicznej grupy twórczych ludzi teatru w Polsce, Osterwa posiadał swą mocno zarysowaną indywidualność, której, jak zawsze, gdy chodzi o wybitnych artystów, nie wypełniało tylko zainteresowanie sztuką, ale także sprawami społecznej, a nade wszystko moralnej natury. Był jednak przede wszystkim wielkim artystą, wielkim aktorem, niezwykłym reżyserem, a dzieje jego artyzmu, od warszawskiego Mazepy aż po krakowskiego Fantazego, stanowią ważną kartę w historii polskiej sceny. I jak każdy artysta dużej miary, szukał on w sztuce nie tylko sztuki samej, ale prawdy, której służyć miał tak indywidualnie pojęty przez niego realizm, realizm rzeczy i realizm duszy. I można się było z nim sprzeczać o znaczenie „przeżycia”, jakie głosił w nawiązaniu do Stanisławskiego, ale niepodobna było tej jego doktrynie odmówić głębokiej rzetelności, która przez sztukę zmierzała ku objawieniu prawdy, objawieniu jej w kreacji aktorskiej i w reżyserskiej koncepcji, we wszystkim, co jest sprawą teatru. W tym swoim dążeniu był nieugięty. Posiadał bowiem nie tylko temperament prawdziwego artysty, ale i charakter prawdziwego artysty, charakter i siłę ducha, bez czego nie było nigdy i nie ma wielkiej twórczości.
Ta szerokość spojrzenia na sztukę sprawiła, że w końcu nie mogła Osterwy zadowolić nawet najwspanialsza litania najwspanialszych ról. Rozumiał on, jeden z pierwszych w Polsce, że wielkie role nie czynią jeszcze wielkiego teatru, że teatr to coś więcej niż świetnie grane role. Teatr, to jedna z form apostolstwa, przekreślając więc w pewnej mierze swe osobiste sukcesy, podjął się żmudnej bardzo żmudnej roli apostoła sztuki i wszystkiego, co z nią związane. Chciał przerobić, przebudować dusze i widzów i ludzi teatru, i to skłoniło go do założenia Reduty, noszącej miano klasztoru wśród teatrów. Z tą swoją umiłowaną Redutą pracował ciężko i nieraz w prywacjach, objeżdżając wszystkie rubieże Rzeczypospolitej, docierając do najmniejszych miasteczek, wszędzie karmiąc widza prawdziwą sztuką i ukazując swym towarzyszom pracy, jakie zadania spoczywają na nich, którzy winni być narzędziem duchowego rozrostu swej społeczności. Nie zapominał jednak o tym, że, jak to ktoś już powiedział, w teatrze najważniejszy jest teatr. Niektóre przedstawienia Reduty miały dla sceny polskiej wręcz przełomowe znaczenie. Od nich zaczęły się nowe dni teatru polskiego, przy czym sam Osterwa usuwał się Miraż w cień, oddając innym warsztat swej pracy i wspomagając tych, którym chciał pomóc, by dojść mogli do głosu.
Z najbliższej jednak profesji był aktorem, toteż dobro i poziom aktorstwa polskiego leżały mu przede wszystkim na sercu. Chciał przetworzyć duszę aktora polskiego, uświadamiając mu rolę, jaką ma spełniać w społeczeństwie, wpajając w towarzyszów swej pracy tę prawdę, że aby prześwietlać dusze innych, trzeba być samemu prześwietlonym wysokim dążeniem, bo niepodobna podawać wina sztuki w nieczystym czerepie. Tego wielkiego wysiłku dokonał również przez swą Redutę, grupując w niej nie nazwiska świetne i oszałamiające, ale maluczkich i bardzo maluczkich, z których potem niejeden, natchniony pięknym duchem Reduty, zabłysnął na polskiej scenie. Był więc Osterwa wielkim wychowawcą dużej części nowego pokolenia aktorskiego, któremu głosił, iż każdy z nich może osiągnąć mniejszy lub większy stopień doskonałości artystycznej, ale każdy musi być pełnym człowiekiem. I ten wielki artysta, człowiek teatru, społecznik i wychowawca odszedł od nas. Cześć jego pamięci! 

1947